De melkveesector doet aardig haar best zichzelf in een gunstig daglicht te stellen. Schoolklassen maken een tour over de boerderij. Sommige boeren hebben een boerderijwinkel, en anderen organiseren een open dag. Het zijn allemaal manieren om de boer-burgerrelatie te versterken. Maar de ‘Partij voor de Dieren’-aanhangers en de dierenactivisten bereik je hier niet mee. Daar is een andere aanpak voor nodig. Een aanpak op basis van argumenten die gaten in de argumentatie van de ander blootlegt.
Vorige week beschreef ik dat Partij voor de Dieren vindt dat we melkkoeien de vrijheid moeten gunnen zelf te kiezen voor een leven zonder pijn. Volgens de partij zouden de dieren dan kiezen voor een bestaan in de natuur, omdat ze de melkveehouderij als een hel op aarde voorstellen. Hier zijn de nodige argumenten tegenin te brengen. Ik beschrijf eerst een praktisch en daarna een theoretisch tegenargument.
Natuur is geen lieverdje
Zou een koe echt beter af zijn zonder de verzorging van een boer? De natuur is nou niet bepaald lief en vol compassie. Het is eerder eten en gegeten worden. Ik denk dat een koe snel terugkeert naar de boerderij als ze zo min mogelijk pijn wil ervaren en zoveel mogelijk genot. Waarom? Herinner je je nog de blog over dierenwelzijn en dierwaardigheid, waar de boer tegen de weidenormcontroleur uitriep: “Maar mijn koeien kiezen uit eigen vrije wil ervoor om van de wei weer terug de stal in te gaan! Ze liggen daar zachter dan in het weiland. De ventilatoren zorgen voor een verkoelend briesje. En als ze gemolken willen worden, hoeven ze niet op mij te wachten, maar lopen ze zelf naar de melkrobot.’’ Ze verkiezen de stal boven het weiland, omdat de stal meer genot oplevert.
Genotsmaximalisatie leidt tot pijnmaximalisatie
Theoretisch kunnen we het volgende tegenargument maken. De Partij voor de Dieren gaat uit van het ethische beginsel dat alle levende wezens streven naar zo min mogelijk pijn en zoveel mogelijk genot. Dit combineren ze met de idee dat alle levende wezens vrij moeten zijn om zo hun eigen optimalisatie van genot en minimalisatie van pijn na te streven. Er vindt dus geen regulatie plaats.
Dan komen we in ongewilde situaties terecht. Stel, we hebben schapen en wolven. De wolven leggen dit ethisch beginsel uit als: we hebben veel pijn als we vegetarisch moeten leven. Het meeste genot hebben we als we een kudde schapen aanvallen, ze uiteen rijten en dan lekker een beetje vlees oppeuzelen. De schapen stellen: we hebben veel pijn als we door wolven worden aangevallen en we hebben veel genot als we lekker gras kunnen eten zonder aangevallen te worden door andere dieren.
De belangen van de wolven en schapen zijn tegenovergesteld aan elkaar. Het beste zou het dus zijn als de mens ingrijpt en de wereld zo inricht dat er een zone is waar wolven wat meer genot en wat minder pijnt hebben, en een zone waar schapen wat meer genot en minder pijn hebben. We kunnen dus niet naar de maximalisatie van genot en de minimalisatie van pijn per wezen streven, omdat genotsmaximalisatie bij de wolf leidt tot pijnmaximalisatie bij schapen en vice versa. De schapen zijn hier dus beter af met herder en een schaapshond. De Partij voor de Dieren komt dus in tegenspraak met zichzelf.
Alternatief: Dierenwelzijn
Laten we dus nuchter blijven. Veel boeren leggen eer in het goed verzorgen van hun dieren. Door de tijd heen veranderen onze opvattingen over wat goede dierenverzorging is. Het is veel vruchtbaarder om over goede dierenverzorging en dierethiek te discussiëren dan je op te vreten over dit soort gedachten van Partij voor de Dieren.
Tanja van Hummel, promovendus in de vergelijkende religiewetenschappen aan de Rijksuniversiteit van Groningen. Ze onderzoekt hoe levensbeschouwing van melkveehouders en politieke partijen botst in het stikstofconflict.
Eerder verschenen in de blogserie De boer als ondernemer en persoon:
Tanja van Hummel 
Plaats een reactie